Η Deutsche Welle θα συνεχίσει να μιλά ελληνικά

Μια απόφαση για τη γλώσσα, την ταυτότητα και την παρουσία του Ελληνισμού πέρα από τα σύνορα.

Του Γιάννη Ιωάννου

Υπάρχουν μέσα ενημέρωσης που απλώς μεταδίδουν ειδήσεις. Υπάρχουν όμως και μέσα που, σε συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους, γίνονται μέρος της ίδιας της Ιστορίας.

Για την Ελλάδα, η Deutsche Welle ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Γι’ αυτό και η απόφαση να συνεχιστεί το Ελληνικό Πρόγραμμα της DW, ανατρέποντας τον σχεδιασμό που προέβλεπε την κατάργησή του από την 1η Ιανουαρίου 2027, δεν είναι απλώς μια διοικητική αλλαγή. Είναι μια απόφαση με ιστορικό, δημοσιογραφικό αλλά και ευρωπαϊκό συμβολισμό.

Τον Φεβρουάριο του 2026, η Deutsche Welle είχε ανακοινώσει ότι το Ελληνικό Πρόγραμμα θα καταργούνταν στο πλαίσιο ευρύτερων περικοπών που συνδέονταν με τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης. Μάλιστα, η ελληνόφωνη υπηρεσία ήταν η μόνη που προβλεπόταν να διακοπεί πλήρως.

Λίγους μήνες αργότερα, η απόφαση ανατράπηκε. Το αρμόδιο Συμβούλιο της DW ακύρωσε ομόφωνα τον προηγούμενο σχεδιασμό, έπειτα από αντιδράσεις και παρεμβάσεις στην Ελλάδα και τη Γερμανία. Το πρόγραμμα αναμένεται να συνεχίσει, ενδεχομένως με προσαρμοσμένη και πιο περιορισμένη δομή.

Και αυτό έχει σημασία.

Από την Κολωνία στην Ελλάδα της δικτατορίας

Για να καταλάβουμε γιατί αυτή η απόφαση είναι τόσο σημαντική, πρέπει να επιστρέψουμε περισσότερα από εξήντα χρόνια πίσω.

Το Ελληνικό Πρόγραμμα της Deutsche Welle ξεκίνησε το 1964 από την τότε έδρα της DW στην Κολωνία. Μετά την επιβολή της δικτατορίας το 1967, εξελίχθηκε σε μία από τις λίγες πηγές ελεύθερης και ανεξέλεγκτης ενημέρωσης που μπορούσαν να φτάσουν στην Ελλάδα.

Σε μια εποχή λογοκρισίας και περιορισμού της ελευθερίας του λόγου, η ελληνική εκπομπή μετέδωσε ειδήσεις, πολιτικά σχόλια, επισκοπήσεις Τύπου, συνεντεύξεις με εκπροσώπους του αντιδικτατορικού αγώνα, αλλά ακόμη και μουσική που είχε απαγορευτεί από το καθεστώς, όπως έργα του Μίκη Θεοδωράκη.

Για πολλούς Έλληνες, εκείνη η φωνή από τη Γερμανία δεν ήταν απλώς ένας ξένος ραδιοφωνικός σταθμός.

Ήταν ένα παράθυρο προς έναν κόσμο όπου η ενημέρωση δεν περνούσε πρώτα από τη λογοκρισία της εξουσίας.

Και εδώ βρίσκεται ίσως ένα από τα σημαντικότερα παράδοξα της Ιστορίας.

Μια χώρα που λίγες δεκαετίες νωρίτερα είχε αφήσει στην Ελλάδα τις βαθιές πληγές της γερμανικής Κατοχής, έφτανε, μέσω της Deutsche Welle, να προσφέρει σε μια νέα γενιά Ελλήνων μια φωνή ελευθερίας απέναντι σε μια ελληνική δικτατορία.

Αυτό δεν διαγράφει την Ιστορία.

Δείχνει όμως πώς οι σχέσεις μεταξύ των λαών μπορούν να εξελίσσονται.

Μια ελληνική φωνή έξω από την Ελλάδα

Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση που πολλές φορές στην Ελλάδα δεν εκτιμούμε όσο θα έπρεπε:

Τη σημασία της ελληνικής γλώσσας για τους Έλληνες του εξωτερικού.

Όταν ζεις στην Ελλάδα, τα ελληνικά είναι παντού. Στην οικογένεια, στην εργασία, στο σχολείο, στην τηλεόραση, στην καθημερινότητα. Είναι εύκολο να θεωρήσουμε τη γλώσσα μας και την παρουσία της δεδομένες.

Για τον Έλληνα που ζει όμως στο Βερολίνο, στη Νέα Υόρκη, στο Τορόντο, στη Μελβούρνη ή οπουδήποτε αλλού στον κόσμο, η σχέση με τη γλώσσα αποκτά διαφορετικό βάρος.

Το να βλέπει την ελληνική γλώσσα να έχει θέση σε έναν διεθνώς αναγνωρισμένο οργανισμό όπως η Deutsche Welle δεν είναι απλώς θέμα ενημέρωσης.

Είναι θέμα ταυτότητας, σύνδεσης και παρουσίας.

Η ίδια η κινητοποίηση που προηγήθηκε της ανατροπής της απόφασης περιλάμβανε οργανώσεις της ελληνικής διασποράς, μεταξύ αυτών και την Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου, γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορούσε μόνο το κοινό στην Ελλάδα.

Για τους Έλληνες του εξωτερικού, η γλώσσα είναι ένας από τους ισχυρότερους δεσμούς με την πατρίδα, την οικογένεια, την ιστορία και τον πολιτισμό τους.

Και μαζί με αυτό υπάρχει και κάτι που πολλές φορές διστάζουμε να πούμε:

Εθνική υπερηφάνεια.

Όχι με την έννοια του εθνικισμού ή της υπερβολής.

Αλλά την υγιή υπερηφάνεια που αισθάνεται κανείς όταν βλέπει τη γλώσσα μιας σχετικά μικρής χώρας να ακούγεται και να έχει παρουσία σε έναν μεγάλο διεθνή οργανισμό.

Ίσως όσοι ζουν στην Ελλάδα να μην αντιλαμβάνονται πάντα πόσο σημαντικό είναι αυτό.

Γιατί όταν κάτι βρίσκεται συνεχώς γύρω μας, εύκολα το θεωρούμε αυτονόητο.

Για τον Έλληνα του εξωτερικού, όμως, δεν είναι αυτονόητο.

Υπάρχει μια ολόκληρη Ελλάδα έξω από την Ελλάδα.

Παλαιότερες γενιές μεταναστών, παιδιά και εγγόνια Ελλήνων, αλλά και χιλιάδες νεότεροι άνθρωποι που τα τελευταία χρόνια έφυγαν για σπουδές, εργασία και μια διαφορετική επαγγελματική πορεία.

Η σχέση μας με την Ελλάδα δεν διατηρείται μόνο μέσω των οικογενειακών δεσμών.

Διατηρείται και μέσω της γλώσσας.

Η παρουσία του Ελληνισμού δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη

Η Ελλάδα οφείλει λοιπόν να βλέπει την παρουσία της ελληνικής γλώσσας σε διεθνή μέσα, πανεπιστήμια, πολιτιστικούς οργανισμούς και θεσμούς όχι ως κάτι αυτονόητο, αλλά ως ένα σημαντικό κομμάτι της διεθνούς παρουσίας της.

Γιατί η γλώσσα είναι πολιτισμός.

Είναι όμως και ήπια ισχύς ή soft power.

Σε έναν κόσμο όπου η επιρροή μιας χώρας δεν καθορίζεται μόνο από το μέγεθος του πληθυσμού ή της οικονομίας της, η πολιτιστική και γλωσσική παρουσία έχει πραγματική αξία.

Και για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με μια τόσο μεγάλη και ιστορικά ισχυρή διασπορά, αυτή η παρουσία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η Deutsche Welle θα συνεχίσει λοιπόν να μιλά ελληνικά.

Και αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο επειδή διασώζεται ένα πρόγραμμα με περισσότερες από έξι δεκαετίες ιστορίας.

Είναι σημαντικό γιατί μία ακόμη ελληνική φωνή θα συνεχίσει να ακούγεται έξω από τα σύνορα της Ελλάδας.

Μια φωνή που κουβαλά Ιστορία, γλώσσα και μνήμη.

Και ίσως αυτή η απόφαση να μας θυμίζει κάτι που στην Ελλάδα ξεχνάμε συχνά:

Η παρουσία του Ελληνισμού στον κόσμο δεν είναι δεδομένη. Χρειάζεται να τη διατηρούμε, να τη στηρίξουμε και να της δώσουμε την αξία που της αναλογεί.

 

Ο Γιάννης Ιωάννου είναι Senior Business Growth and Development Manager

σε αμερικανική εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας