Πώς η ΕΕ «γονάτισε» την Πολωνία για το Κράτος Δικαίου – Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προς την Ελλάδα
Μέσω του Υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη η κυβέρνηση Μητσοτάκη καταθέτει τροπολογία στη Βουλή για την επιτάχυνση εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν πολιτικά πρόσωπα.
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας κα. Λάουρα Κοβέσι κρίνει πως η τροπολογία αφαιρεί εξουσίες από την ΕΕ ως προς την εξέταση ποινικών ευθυνών πολιτικών προσώπων οι οποίοι διαχειρίστηκαν κοινοτικά κονδύλια. Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να υπαναχωρεί από την απόφασή της, και η Κοβέσι στέλνει σχετική καταγγελτική επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η συζήτηση που έχει ανοίξει στην Ελλάδα γύρω από τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), τις καταγγελίες περί πολιτικών παρεμβάσεων στη Δικαιοσύνη και τις επικρίσεις ευρωπαϊκών θεσμών προς την κυβέρνηση, φέρνει αναπόφευκτα στο προσκήνιο το παράδειγμα της Πολωνίας.
Και όχι τυχαία.
Το ανεπιτυχές “πολωνικό αντάρτικο”
Διότι η Βαρσοβία επιχείρησε τα προηγούμενα χρόνια μια ανοιχτή σύγκρουση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς γύρω από ζητήματα Δικαιοσύνης, ανεξαρτησίας των δικαστών και λειτουργίας του Κράτους Δικαίου. Το αποτέλεσμα ήταν βαρύ: πάγωμα δισεκατομμυρίων ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων, ενεργοποίηση διαδικασιών κυρώσεων και διαρκής πίεση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα ευρωπαϊκά δικαστήρια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ξεκαθαρίσει ότι οι μεταρρυθμίσεις της προηγούμενης πολωνικής κυβέρνησης υπονόμευαν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και έθεταν υπό πολιτική επιρροή κρίσιμους θεσμούς. Η αντιπαράθεση έφτασε σε τέτοιο σημείο ώστε να ενεργοποιηθεί ήδη από το 2017 η διαδικασία του Άρθρου 7 κατά της Πολωνίας — μια εξαιρετικά σπάνια και βαριά θεσμική διαδικασία εντός της ΕΕ.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση «πάγωσε» σημαντικά ποσά από το Ταμείο Ανάκαμψης και άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, απαιτώντας συγκεκριμένες αλλαγές για την αποκατάσταση της δικαστικής ανεξαρτησίας και της συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Το μήνυμα των Βρυξελλών ήταν σαφές: χωρίς σεβασμό στο Κράτος Δικαίου και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δεν υπάρχει απρόσκοπτη πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Η πίεση τελικά απέδωσε.
Μετά την αλλαγή κυβέρνησης στην Πολωνία και τις δεσμεύσεις της νέας ηγεσίας για αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε το 2024 την αποδέσμευση έως και 137 δισΗ ίδια η Κομισιόν δήλωσε ότι οι μεταρρυθμίσεις και το νέο «Σχέδιο Δράσης για το Κράτος Δικαίου» άνοιξαν τον δρόμο για την επαναφορά της Πολωνίας σε καθεστώς πλήρους ευρωπαϊκής εμπιστοσύνης.
Πως το πολωνικό παράδειγμα αφορά την Ελλάδα
Το πολωνικό προηγούμενο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα για την Ελλάδα, καθώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει εκφράσει δημόσια ανησυχίες σχετικά με θεσμικές παρεμβάσεις, νομικά εμπόδια και πιθανές πολιτικές παρενοχλήσεις σε έρευνες που σχετίζονται με τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων.
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν αποδείξει ήδη στην πράξη ότι είναι διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν ακόμη και οικονομικά εργαλεία πίεσης όταν θεωρούν ότι τίθεται σε κίνδυνο το Κράτος Δικαίου ή η προστασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Και η υπόθεση της Πολωνίας αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των τελευταίων ετών.
Κάντε το πρώτο σχόλιο