Το Ονομαστικό Χρέος της Ελλάδος είναι Υψηλότερο από το 2010

Το διάγραμμα του δημόσιου χρέους της Ελλάδας από το 2010 έως το 2025 παρουσιάζει μια εικόνα που αξίζει προσεκτικής ανάλυσης. Από τα περίπου 330 δισ. ευρώ το 2010, το χρέος εκτοξεύθηκε στα επίπεδα των 355 δισ. ευρώ το 2011, μειώθηκε προσωρινά μετά το PSI και στη συνέχεια ακολούθησε νέα ανοδική πορεία, φτάνοντας στα ιστορικά υψηλά των περίπου 370 δισ. ευρώ το 2023–2024. Το 2025 παρατηρείται μια μικρή αποκλιμάκωση, με το χρέος να παραμένει όμως κοντά στα 360 δισ. ευρώ. Η εικόνα του διαγράμματος είναι ξεκάθαρη: σε απόλυτους αριθμούς, το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει σχεδόν στο υψηλότερο επίπεδο της ιστορίας του.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προβάλλει συχνά ως επιτυχία τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Πράγματι, το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν οφείλεται κυρίως στη δραστική αποπληρωμή του χρέους, αλλά στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ λόγω ανάπτυξης και πληθωρισμού. Το ίδιο το χρέος σε ευρώ παρέμεινε εξαιρετικά υψηλό και για αρκετά χρόνια αυξανόταν.

Αυτό δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: εάν η οικονομία αναπτύσσεται τόσο δυναμικά όσο ισχυρίζεται η κυβέρνηση, γιατί οι πολίτες δεν βλέπουν ανάλογη βελτίωση στο βιοτικό τους επίπεδο;

Επτά χρόνια Νέας Δημοκρατίας: το παράδοξο της οικονομίας

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται στην εξουσία από το 2019. Μέσα σε αυτά τα χρόνια διαχειρίστηκε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ευρωπαϊκά προγράμματα, έκτακτα κονδύλια πανδημίας και υψηλά φορολογικά έσοδα λόγω πληθωρισμού.

Παρά ταύτα:

• Η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη των πολιτών.
• Οι μισθοί παραμένουν σημαντικά χαμηλότεροι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί.
• Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα.
• Χιλιάδες νέοι επιστήμονες εξακολουθούν να αναζητούν καλύτερες συνθήκες στο εξωτερικό.
• Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πιέζονται από ενεργειακό κόστος, φορολογία και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Με απλά λόγια, η κυβέρνηση πανηγυρίζει για μακροοικονομικούς δείκτες, ενώ ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας βιώνει καθημερινά μια διαφορετική πραγματικότητα.

Το χρέος μειώνεται, αλλά με ποιο κόστος;

Η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζει ως μεγάλη επιτυχία τις πρόωρες αποπληρωμές ορισμένων δανείων. Ωστόσο, πολλοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι όταν μια χώρα αντιμετωπίζει ελλείψεις σε υποδομές, προβλήματα στην υγεία, την παιδεία και τη στέγαση, η επιθετική αποπληρωμή χαμηλότοκων δανείων δεν είναι απαραίτητα η βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων.

Ένα κράτος δεν λειτουργεί σαν νοικοκυριό. Ο στόχος δεν είναι απλώς η μείωση του χρέους, αλλά η βελτίωση της ευημερίας των πολιτών. Αν το χρέος μειώνεται αλλά οι πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκιο, λογαριασμούς και βασικά αγαθά, τότε η επιτυχία είναι περισσότερο λογιστική παρά κοινωνική.

Η μεγάλη αποτυχία: παραγωγική ανασυγκρότηση

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι το ύψος του χρέους, αλλά η αδυναμία μετασχηματισμού της οικονομίας.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να βασίζεται υπερβολικά:

• στον τουρισμό,
• στην κατανάλωση,
• στην αγορά ακινήτων,
• στις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις.

Αντίθετα, η βιομηχανία, η τεχνολογία, η καινοτομία και η εξωστρεφής παραγωγή παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, η χώρα θα έπρεπε να παρουσιάζει ένα σαφές αναπτυξιακό μοντέλο για τις επόμενες δεκαετίες. Αντί αυτού, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται συχνά γύρω από επικοινωνιακές καμπάνιες, επιδόματα και διαχείριση της καθημερινότητας.

Συμπέρασμα

Το διάγραμμα του ελληνικού χρέους αποκαλύπτει μια πραγματικότητα που συχνά χάνεται πίσω από κυβερνητικούς πανηγυρισμούς. Ναι, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ έχει βελτιωθεί σημαντικά. Όμως το δημόσιο χρέος σε απόλυτους αριθμούς παραμένει κοντά στα ιστορικά υψηλά του επίπεδα, ενώ ταυτόχρονα μεγάλα τμήματα της κοινωνίας δεν αισθάνονται ότι συμμετέχουν στην υποτιθέμενη οικονομική επιτυχία.

Η πραγματική αξιολόγηση μιας κυβέρνησης δεν γίνεται από τους οίκους αξιολόγησης ούτε από τους δείκτες των υπουργείων. Γίνεται από το εάν ο πολίτης ζει καλύτερα από ό,τι πριν επτά χρόνια. Και σε αυτό το ερώτημα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δυσκολεύεται να δώσει πειστικές απαντήσεις.