Σε συχνές συζητήσεις που έχω με Τούρκους δημοσιογράφους, δεν παραλείπουν να επισημαίνουν πως, στη συνείδηση της τουρκικής κοινής γνώμης, η Ελλάδα δεν εκλαμβάνεται ως ένα πραγματικά κυρίαρχο κράτος, αλλά ως μια χώρα που, ανάλογα με τις συγκυρίες, λειτουργεί ως μαριονέτα: πότε των Αμερικανών, πότε των Ρώσων, πότε των Βρετανών.
Είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάθε συνειδητοποιημένο πατριώτη να αποδεχτεί μια τέτοια εικόνα για τη χώρα του. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις και η στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δυστυχώς δεν βοηθούν στο να διαψευστεί αυτή η αντίληψη — αντιθέτως, την ενισχύουν.
Ποιοι και πώς εξυπηρετούν τα εθνικά τους συμφέροντα
Μεγάλη Βρετανία, Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία όχι μόνο αρνήθηκαν να στηρίξουν τις ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν, αλλά ούτε καν επέτρεψαν τη χρήση εθνικών και νατοϊκών βάσεων στα εδάφη τους για τον ανεφοδιασμό αμερικανικών πλοίων και αεροσκαφών — δηλαδή για καθαρά επιθετικούς, μη αμυντικούς σκοπούς. Και οι τέσσερις αυτές χώρες επέλεξαν να υπηρετήσουν τα εθνικά τους συμφέροντα· και ακριβώς αυτή η στάση συνιστά ουσιαστική άσκηση κυριαρχίας. Αντιλήφθηκαν ότι, μετά από μια τέτοια σύγκρουση, το Ιράν θα μπορούσε σχετικά εύκολα και για το διηνεκές να συνεχίσει να προκαλεί προβλήματα στη διεθνή ναυσιπλοΐα — ιδίως στη διακίνηση πετρελαίου — γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τις οικονομίες τους.
Διαφέρουν τα ελληνικά από τα ευρωπαϊκά συμφέροντα;
Αντίθετα, η Ελλάδα φάνηκε να παρέχει κάθε δυνατή διευκόλυνση στις ΗΠΑ. Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: δεν θα πληγεί η ελληνική οικονομία αν το Ιράν αποφασίσει να περιορίσει ή να αποκλείσει ελληνικά δεξαμενόπλοια — ή πλοία με προορισμό την Ελλάδα — από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ τα επόμενα χρόνια; Ήδη, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επικοινώνησε με τον Ιρανό ομόλογό του, Σεγέντ Αμπάς Αραγτσί, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρείται εχθρική χώρα και τονίζοντας την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας των ελληνικών πλοίων και των πληρωμάτων που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Με άλλα λόγια, και μάλιστα διά στόματος της κυβέρνησης, το Ιράν ήδη θεωρεί την Ελλάδα εχθρική χώρα. Η αντίφαση της ελληνικής πολιτικής είναι προφανής: από τη μία πλευρά παρέχονται διευκολύνσεις προς τις Η.Π.Α. που εκλαμβάνονται ως εχθρικές ενέργειες από το Ιράν, και από την άλλη ζητείται η κατανόησή τους.
Η Ελλάδα είναι πιο εκτεθειμένη στον κίνδυνο από την υπόλοιπη Ευρώπη, και όμως…
Πέραν των αρνητικών επιπτώσεων στην οικονομία λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου, η ναυτιλία αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, συνεισφέροντας άμεσα και έμμεσα περίπου 7% έως 8% στο ΑΕΠ της χώρας. Η συνολική οικονομική συνεισφορά (άμεση, έμμεση και προκληθείσα) ξεπερνά τα 14 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ η ελληνόκτητη ναυτιλία κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως, ελέγχοντας σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου στόλου. Με άλλα λόγια, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους ευρωπαίους εταίρους μας, η Ελλάδα έχει πρόσθετους λόγους να διατηρήσει μια ξεκάθαρα ουδέτερη στάση στη σύγκρουση. Η κυβερνητική στάση δίνει την εντύπωση εφαρμογής μιας εξωτερικής πολιτικής χωρίς σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, περισσότερο ευθυγραμμισμένης με επιλογές και συμφέροντα τρίτων παρά με μια συνεκτική εθνική γραμμή και συμφέροντα.
Η Ευρώπη μας δείχνει τον δρόμο, αλλά ποιος ακούει;
Οι προαναφερθείσες ευρωπαϊκές χώρες κατέδειξαν ξεκάθαρα ότι η εμπλοκή τους δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, και άρα η έκκληση παραλληλισμού της ελληνικής πολιτικής δεν προέρχεται από αισθήματα αντι-αμερικανισμού ή αντι-ιμπεριαλισμού και ιδεολογικής αντίθεσης, αλλά από την ρεαλιστική αξιολόγηση κινδύνων για τα εθνικά μας συμφέροντα.
Προσωπικά, δεν θα είχα αντίρρηση η ελληνική κυβέρνηση να διευκολύνει τις ΗΠΑ σε μια τέτοια σύγκρουση, υπό δύο βασικές προϋποθέσεις: να μην παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο – το οποίο διαχρονικά αποτελεί πυλώνα της ελληνικής διπλωματίας, και – όχι απαραίτητα να εξυπηρετούνται – αλλά τουλάχιστον να μην τίθενται σε κίνδυνο τα εθνικά μας συμφέροντα. Τίποτε από αυτά τα δύο δεν ισχύει τη συγκεκριμένη στιγμή. Άλλωστε, ποιος πραγματικά δημοκρατικός πολίτης δεν θα επιθυμούσε —με νόμιμες διαδικασίες— την απομάκρυνση ενός θεοκρατικού καθεστώτος και την απελευθέρωση του πολύπαθου ιρανικού λαού από μια αμείλικτη δικτατορία;
Άραγε, πόσο ενισχύουν το κυβερνητικό αφήγημα της “σταθερότητας” όλοι αυτοί οι ατυχείς χειρισμοί και λάθος επιλογές;
Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Ο Μάκης Κεβρεκίδης έχει σπουδάσει Επικοινωνία στις Ηνωμένες Πολιτείες και εργάζεται στο τμήμα marketing αμερικανικής εταιρείας που δραστηριοποιείται διεθνώς στον τομέα της αεροναυπηγικής
Μάκης Κεβρεκίδης On X //// Μάκης Κεβρεκίδης On Facebook
Κάντε το πρώτο σχόλιο